Çölyak Hastalığı

Çölyak hastalığı,  bağırsaklarda meydana gelen ve gluten’e karşı hassasiyet oluşması nedeniyle glüten içeren gıdalar ile beslenildiğinde ince bağırsaklarda iltihap ve hasar oluşumuna sebep olan bir hastalıktır. Besin maddelerinin sindiriminin ve emiliminin de bozulmasına yol açan bu hastalığa yakalanan insanlar buğday, arpa, çavdar ve belli bir seviyeye kadar yulafta bulunan glütene karşı hassasiyet gösterirler Hastalığın sonucu olarak ise ishal oluşur ve buna bağlı olarak ta zamanla bazı maddelerin eksikliği ortaya çıkar.

Çölyak nedir diye baktığımızda hastaların % 10’unda genetik olarak geliştiği görülmektedir. Yani genetik olma özelliği bulunan çölyak hastalığı tek yumurta ikizlerinde % 30, çift yumurta ikizlerinde ise % 70 oranında görülebilmektedir. Her yaşta teşhis edilebilen ancak buna rağmen teşhisi zor olan hastalığın belirtileri genelde başka bir hastalığın belirtileri olduğu düşünülerek ihmal edilebilmektedir.

Çölyak Hastalığı

Ekmek, makarna, bisküvi ve benzeri unlu mamullerden uzak durmamızı gerektirecek bir hastalık olan hastalık çölyak testi ile tespit edilebilmektedir. Yaşam süresince devam edebilen gıda alerjisi olarak ta bilinen hastalık tedavi edilmediği taktir de hayatı olumsuz bir şekilde etkileyebilmektedir. Glüten enteropatisi olarak ta bilinen hastalık, ince bağırsağın glüten proteinine karşı gösterdiği bir alerjidir.

Genellikle karın ağrısı, şişkinlik ve kilo alamamak gibi belirtilerle kendini belli eden çölyak, ince bağırsakların yapısını bozmak ta ve özellikle 12 parmak bağırsağının başlangıç kısmında verdiği zarar nedeniyle emilimin azalmasına sebep olmaktadır.

Çölyak hastalığı çocukluk döneminde ortaya çıkabileceği gibi ilerleyen yaşlarda da ortaya çıkabilmektedir. Belli bir dönemi olmayan hastalık eğer hafif bir şekilde ilerliyorsa tespiti zor olmakta ve ilerleyen yaşlarda ancak tespit edilebilmektedir.

Çocukluk döneminde meydana gelen:

  • Yaşa göre kilonun az olması,
  • Dışkıda anormallik
  • Gaz şikayetleri
  • Karın bölgesinde öne doğru şişkinlik
  • Halsizlik, ishal ve kusma
  • Eklem ve kemik ağrıları
  • Sinirlilik hali
  • Ciltte kaşıntı olması
  • Ağızda oluşan aftlar

Gibi belirtiler çölyak hastalığının belirtileri olabilmektedir.

Çölyak Hastalığı

Yetişkinlerde ise; karın bölgesinde öne doğru şişkinlik, yaşa göre kilo azlığı, kas zayıflığı, kansızlık, tuvalet ihtiyacının artması ve dışkıda anormallik, ishal, kusma, bezginlik, büyüme geriliği, kaşıntılı ve döküntülü ciltler, sinirlilik, eklem ve kas ağrıları, ağız içindeki aftlar, nedeni belli olmayan karaciğer hastalıkları olarak görülmektedir.

Çölyak Hastalığı Neden Olur?

Çölyak hastalığı genetik hastalıklardan biri olma özelliğini taşımaktadır. Yani oluşma sebeplerinden biri de ailede çölyak hastalığı olan kişilerin bulunmasıdır. Ailesinde çölyak hastası olan bir kişinin bu hstalığa yakalanma olasılığı % 10 olarak görülmektedir.

Bunun dışında bir ameliyat sonucunda, hamilelik, doğum yapma, enfeksiyon yada şiddetli stres çölyak hastalığının ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir. Bu sebeple rince bağırsakların glütene karşı alerjik tepki göstermesine sebep olur ve çölyak hastalığı ortaya çıkar.

Çölyak Hastalığı 1

Çölyak Hastalığı Nasıl Geçer?

Çölyak hastalığı testi, katı dışı tahlilleri, barium yutulduktan sonra çekilen bağırsak röntgenleri hastalığın teşhis yöntemleridir. Hastalıın tedavisi ise glüten içermeyen beslenme düzeni ile sağlanmaktadır.

Bu bağlamda çölyak hastaları ne yer diye baktığımızda özellikle hazır gıdalarda glüten içermeyen gıdaların tercih edilmesi, bunun yanı sıra, mısır, pirinç, mercimek, nohut, kestane, fasulye, soya, fındık gibi besinler, ceviz, incir ve kuru üzüm, kümes hayvanları, kırmızı et, sebze ve meyve çeşitleri, bakliyatlar, bal, yumurta ürünlerle beslenmeye özen gösterilmelidir.

Teşhis ile birlikte doktorunuz tarafından size tedavide dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verilecektir. Bu süreçte doktorunuzun tavsiyelerine mutlaka dikkat etmeli ve özenli bir şekilde yerine getirmelisiniz. Çölyak hastalığı, düzenli beslenme ile tedavi edilebilmektedir.

Kaynak: http://www.pufnoktalari.net/colyak-hastaligi/