Dizanteri Nedir, Neden Olur, Belirtileri Nelerdir Ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Dizanteri nedir, dizanteri çok sık duyduğumuz bir rahatsızlık, peki tam olarak ne anlama geldiğini biliyor muyuz? Dizanteri hastalığı tehlikeli bir hastalık mıdır, dizanteri nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir, amipli dizanteri tehlikeli bir hastalık mıdır, çocuklarda dizanteri ne tür tedbir ve tedavileri gerektirir, hepsini bu yazıda bulabilirsiniz.

Dizanteri Nedir, Neden Olur, Belirtileri Nelerdir Ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Dizanteri, ishalle birlikte seyreden hem bulaşıcı özelliği olan hem de ağır seyreden bir kalın bağırsak hastalığıdır. İleri yaştakilerde, çocuklarda ve bebeklerde son derece tehlikeli olabilen ve ölümle sonuçlanabilen bir rahatsızlık dizanterinin belli başlı belirtileri vardır. Bu belirtiler dikkate alınmalı ve mutlaka bir hekime müracaat edilmelidir.

Amipli Dizanteri Nedir?

Amipli dizanteri “Entomoeba histolytica” adlı amipin neden olduğu bir hastalıktır. Amip yiyecekler ve içeceklerle, kirli sulardan bulaşır.

Amipli dizanteri her yaştan kişide oluşabilir. Suda bulunan amip kistleri klorlamaya karşı duyarlıdır ve yüksek ısıda da ölürler. Hamam böcekleri ve sinekler de amip kistlerinin taşınmasında oldukça büyük önem taşırlar.

Amipin bulaşıcı şekli ağız yoluyla alınır. İnce bağırsaklarda kist çatlar ve 4 adet amipçik çıkar. Bunlar da ikiye bölünerek 8 amipçik oluşur. Buradan da kalın bağırsağa geçerek hastalık yapıcı form olan trofozoid şekline dönüşür ve burada olgunlaşır. Burada da su kaybına uğrayan amip, yeniden 4 çekirdekli kist formuna dönüşür ve dışkı yoluyla atılır. Yani taşıyıcı kişilerin dışkılarında bu kistlerden bulunur. Kistlerin toprakta ve suda canlı kalabilme özelliği vardır.

Dizanteri Nedir, Neden Olur, Belirtileri Nelerdir Ve Tedavisi Nasıl Yapılır? 1

Kalın bağırsaklara yerleşen amipler burada yaralar oluşturur. Kalın bağırsakta herhangi bir bölgeye yerleşen amipler, kan akışının daha hafif olduğu bölgeleri tercih ederler. Kalın bağırsakta yerleşen her amipin hastalık yaptığı söylenemez.

Dizanteri Neden Olur?

Shigella bakterileri dışkıda bulunur ve temizlik koşulları yeterli olmadığında kolayca yayılır. Sözgelimi ishal sonrasında ellerin yıkanmaması bakterilerin yayılmasına sebep olmaktadır. Tuvalet sonrasında ellerinizi yıkamıyorsanız, bakteriler diğer yüzeylere de yayılabilir. Bakterilerin bulaştığı yüzeylere temas edildiğinde başka insanlara da hastalık geçebilmektedir.

Bakteriler bağırsak yoluna gelerek kalın bağırsağı tutan hücreleri istila eder. Bu da bakterilerin çoğalmasına, hücrelerin ölmesine ve dizanterini ortaya çıkmasına neden olur. Peki dizanteri nasıl bulaşır bir göz atalım.

Dizanteri hastalığı; aile bireyleri arasında, kreş, anaokulu, okul, yatılı okul, askeriye gibi toplu yerlerde daha fazla yayılır. Enfeksiyonu alan kişiler 4 haftaya kadar bakteriyi yaymaktadır. Dizanteri hastalığı bilhassa çiğ sebze ve meyvelerden ya da başka gıdalardan bulaşmaktadır. Diğer koşullar ise; yetersiz sağlık koşulları, yetersiz kanalizasyon şartları ve insan dışkılarının gübre olarak kullanılması olarak sayılabilir.

Dizanteri Nedir, Neden Olur, Belirtileri Nelerdir Ve Tedavisi Nasıl Yapılır? 2

Bakterilerle temas ettikten sonra hastalığın belirtileri 1 ila 7 gün arasında ortaya çıkmaya başlar.

Enfekte olan kişinin bağırsağında bulunan amipler vücudu terk etmeye hazırlandığında gruplaşır ve bir muhafaza ile korunurlar. Bu amip kümesine kist de denilir.

Kistler dışkıyla dışarı atılır ve vücut dışında da hayatta kalabilirler. Dışkılama hijyenik şartlarda yapılmazsa, yakınlarda bulunan çevreyi de kirleterek yiyeceklere ve sulara da bakteri bulaştırabilirler. Bu yiyecekleri ve suları tüketen kişiler enfekte olur. İnsan dışkısının gübre olarak kullanıldığı ülkelerde daha çok amibik dizanteri yaygındır. Dizanteriye sebep olan amipler cinsel yolla da bulaşabilmektedir.

Dizanteri Belirtileri

En yaygın dizanteri belirtileri şiddetli karın ağrısı, ishal, bulantı ve kusmadır. Çoğu kez bu belirtilere ateş de eşlik eder.

Dizanteri hastalığı bağırsakları etkileyen bir rahatsızlık olduğu için karın boşluğunda şiddetli kramp ve ağrılara sebebiyet verir. Temelinde iltihap olan dizanteri çoğu kez ateş ve titremeye sebep olmaktadır.

Dizanteri Nedir, Neden Olur, Belirtileri Nelerdir Ve Tedavisi Nasıl Yapılır? 3

Dizanteri hastalığı da bitkinlik ve halsizlik yapmaktadır. Karın ağrısı, ateş ve  ishal, vücutta halsizlik ve bitkinliğe sebep olmaktadır.

Dizanteri hastalığında ishal sebebiyle kişide sürekli tuvalete gitme isteği vardır.

Kuluçka döneminde ani baş ağrısı, kusma, halsizlik, titreme ve ateş oldukça belirgindir. Karın ağrısını ishal takip eder. Öyle ki hasta kişi günde 8-10 sefer tuvalete gidebilir. Dışkıda kan ve iltihap görülür. Dışkılama karın ağrısının yanı sıra burultuyla başlar. Bazen de hasta tuvalete ulaşamadan yatağa dışkılayabilir.

Dilin üstünde paslı bir hissiyat olur. Hastalığın ilerleyen evresinde dil şişer. Kalın bağırsaklarda şişlik ve ağrı vardır. Sindirim salgılarında azalma da olacağından hazımsızlık ortaya çıkar. Bağırsaklarda gaz oluşumu vardır. İdrarda yanma hissi ve hıçkırık da görülebilir. Hastalık seyrinde tansiyon düşüklüğü görülür ve nabız sayısı artar.

Bebeklerde Dizanteri

Bebeklerde ve çocuklarda dizanteri daha farkı seyreder. Küçük çocuklarda ve bebeklerde sinir sistemi belirtileri daha yaygındır. Bebeklerde dizanteri belirtileri olarak durgunluk, huzursuzluk ve havale görülür. Sıvı kaybı oldukça fazladır.

Dizanteri Nedir, Neden Olur, Belirtileri Nelerdir Ve Tedavisi Nasıl Yapılır? 4

Dışkı balgamlıdır ve yeşil renktedir. Bebeklerde dizanteri bağırsaklarda iltihaplanma ile ortaya çıkar. İltihap sonucunda kanlı ya da normal ishal gözlenir.  Parazit, bakteri, enfeksiyon ve virüs sonucu ortaya çıkan dizanteri, bebeklerde çok daha tehlikeli olabilmektedir. Dizanteri hastalığı bağırsak sistemini bozan bir rahatsızlık olduğundan bağırsak fonksiyonlarının da bozulmasına sebep olmaktadır. Dizanteri hastalığı bebeklerde ağış yoluyla bulaşır.

Bebeklerde gelişen dizanteride vücutta su kaybı yaşanır. Dışkılama yoluyla vücuttan eksilen mineraller sebebiyle bağışıklık sistemi çöker.  Bu sebeple bebeklerde dizanteri, ciddiye alınması gereken bir hastalıktır. Gerekli müdahaleler yapılmadığı takdirde dizanteri zehirlenme hatta ölüme bile sebebiyet verebilmektedir.

Bebeklerde basilli dizanteri daha çok tropikal bölgelerde yaşayan bebeklerde gözlemlenir. Dünyada yılda 1 milyondan fazla kişinin dizanteri hastalığı sebebiyle hayatını kaybettiği bilinmektedir. Bu sayının 600 bininin bebek ve çocuk olduğu bilinmektedir. Bu yüzden bebek ve çocuklarda görülen dizanterinin mutlaka vakit kaybetmeden tedavi edilmesi şarttır.

Bebeklerde görülen diğer bir tür dizanteri türü ise amipli dizanteridir. Amipli dizanteri, tek hücreli amip tarafından vücuda giren dizanteri çeşitleri içindedir. Amipli dizanteri vücuda sirayet ettiğinde bir müddet bekler ve aktif hale gelir. Ölümcül bir hastalıktır ve bulaşıcı hastalıklar içinde yer alır.

Dizanteri Nedir, Neden Olur, Belirtileri Nelerdir Ve Tedavisi Nasıl Yapılır? 6

Bebeklerde dizanteri çoğunlukla temiz olmayan sular ve temiz olmayan yiyeceklerden bulaşmaktadır. Teşhisi durumunda vakit geçirmeden tedavi edilmesi şarttır. Bebeklerde dizanteri belirtileri dikkatle takip edilmeli ve mutlaka tedavi ettirilmelidir.

Dizanteri tedavisinde her şeyden önce kişisel bakım ve her türlü eşyayı mikroptan arındırmak oldukça önemlidir. Basilli dizanteri ağır bulaşıcı hastalık olarak bilinir. Dizanteri tedavisinde mutlaka vücuda kaybettiği su yeniden verilmelidir. Hastaya 2 saat içinde, yitirdiği sıvının 2 katı kadar sıvı verilmelidir. Bu süreçte hastalara ilaç tedavisi tavsiye edilmemektedir. Hekim kontrolünde hafif bir antibiyotik de kullanılabilir. Hasta bol sıvı, meyve suyu ve pirinç lapası ile beslenebilir. Daha sonraki süreçte de kıyma ve balık da tüketilebilir.

Dizanteri iyileşme süresi 25 yıla kadar dahi uzayabilir. Dizanteri tedavisi 10 ile 15 günü bulabilmektedir. Dizanteri ilk safhada 7-10 gün içinde iyileşme gösterebilmektedir. Hastalık eğer 1. safhada tedavi edilmezse 2. safha ortaya çıkar ve iyileşme süresi de buna bağlı olarak daha da uzayabilir.

Kaynak: http://www.pufnoktalari.net/dizanteri-nedir-neden-olur-belirtileri-nelerdir-ve-tedavisi-nasil-yapilir/