Halüsinasyon Nedir, Neden Görülür, Tedavisi Nasıl Yapılır?

Halüsinasyon ne demek? Bir rahatsızlık mı? Halüsinasyon görmek hangi rahatsızlıkları işaret etmektedir. Bu soruların cevaplarını merak ediyorsanız makalemizi okumanızı öneriyoruz.

Öncelikle Halüsinasyon ne demek sorusu ile başlayalım…

Halüsinasyon Nedir, Neden Görülür, Tedavisi Nasıl Yapılır?

Halüsinasyon Nedir?

Halüsinasyon ne demek? Türkçe var sanmaktan gelen bir şekilde varsanı olarak adlandırılan halüsinasyon, duyu organlarımızca alınan herhangi bir fiziksel uyarı olmaksızın sanki bir uyarı alıyormuş gibi hissedilmesine denir. Normal günlük yaşamımızda seyrek ama ruh hastalıklarında görülen bir durumdur. Görme, duyma, tat alma, koklama ve dokunma gibi 5 duyumuzda da halüsinasyon durumları olabilir.

Normal hayatımızda istisna olarak halüsinasyon görmek ruh hastalıklarının içinde önemli bir yer bulur. Bazen bizzat kendisi bir hastalık olabileceği gibi birçok diğer ruh hastalıklarının belirtisi ve sonucu olabilir.

Halüsinasyon görmek ile algı yanılgısı olarak adlandırılan ilizyon bazen karıştırılır. İlizyon da bir fiziksel etki vardır ve biz değişik nedenler ile o fiziksel etkinin dışında başka bir şey görebiliriz. Bir yaprak hareketini kuş gibi görmek veya en çok bilinen örnek olarak sihirbazlık gösterileri örnek verilebilir. Olayları olduğundan başka türlü algılarız ve yanılırız.

Ancak halüsinasyon görmek de durum tamamen farklıdır. 5 duyumuza etki eden hiçbir etki yok iken beynin kendi kendine yarattığı bir etki ve bunun tamamen gerçekçi olarak hissedilmesi söz konusudur. Halüsinasyon yaşayan kişi için bu durum kesinlikle gerçek gibidir. Halüsinasyon gören bir kişi için fiziksel uyarı ile algılanan hisler ile halüsinasyon görmek de hissedilenler arasında farkı yoktur.

Halüsinasyon Nedir, Neden Görülür, Tedavisi Nasıl Yapılır? 2

Bazı kişilerde duyu organlarındaki bir sorun yüzünden oluşmuş algılamalar tam olarak halüsinasyon sayılmaz. Örneğin bazı göz bozukluklarında hasta herhangi bir etki olmadan parlak bir ışık görmektedirler. Bu fiziksel bir hatadır ve sebebi tam bilinmese de halüsinasyon olarak değerlendirilmemektedir.

Hastalık olma aşamasında hastanın kendi düşündüğü şeylerin ve fikirleri dışarıya diğer kişilere yansıttığını düşünmesi ve inanması ya da gaipten haber almalar da ruhsal halüsinasyonlara bir örnek olabilir.

Halüsinasyonun çeşitleri dediğimizde temel olarak 5 duyumuzla ilgili halüsinasyonlara göz atmakla başlayabiliriz.

Görsel halüsinasyon:  Olmayan şeyleri görmüş olarak hissetme. Görsel halüsinasyonlar, ışıklar, çizgiler, desenler gibi basit veya daha karmaşık olabilir. Karmaşık halüsinasyonlar daha gerçekçi, canlı, bilinen biçimlere uygun anlamlı şekiller alabilir. Ayrıca daha da spesifik halüsinasyonalarda insan veya hayvan şekilleri ve eşyalar olabilir. İnsan yüzleri bazen net şekilde hissedile bilinir. Bazen dev cüce sıra dışı imgeler görülür

İşitsel halüsinasyon: En fazla görülen halüsinasyon çeşididir. Gerçekte hiç olmayan seslerin gerçekte var olduğunu düşünüldüğü halüsinasyon çeşididir.  Bazen fısıltı, kahkaha, ıslık, anlamlı konuşmalar şeklinde ortaya çıkabilir.  Duyulduğu sanılan ses hastayı yönlendirebilir.

Halüsinasyon Nedir, Neden Görülür, Tedavisi Nasıl Yapılır? 3

Kendisine emirler veriliyor olarak algılayabilir. Ruh hastalıklarında genelde kendini eleştiren ve olumsuz şeyler söyleyen sesler duyar. Normal kişilerde çok yoğun duygu hallerinde de görülebilir. Örneğin bir yakınını kaybeden insanlarda da kendisine bir şeyler söylendiğini hissedebilirler.

Koku halüsinasyonu: Gerçekte var olmayan kokuların gerçekmiş gibi alınmasıdır. Duyulan kokular genelde pis kokulardır. Çoğunlukla dışkı, idrar, çürük et, çöp, duman veya yanık kokusu gibi kötü kokulardır. Koku alma duyusunda oluşan hasarlarda ortaya çıkarlar. İlaçlar, beyin tümörleri ve travmalar neticesinde oluşabilir.

Dokunma halüsinasyonu: Derimiz üzerinde algıladığımız ama var olmayan halüsinasyon çeşididir. Herhangi bir uyarı olmaksızın böcek gezinmesi, karıncalanma batma, gibi gerçekte olmayan hislerdir. Hasta çoğu zaman böceklerin deri altında gezdiği düşünür. Genelde uyuşturucu kullanımı sonucunda görülür. Bir özel örnek olarak örneğin bacağı kesilen bir hastanın daha sonrasında bacağını tam olarak hissetmesi hatta kaşınması duygusu verilebilir.

Gustatuar halüsinasyon / tat almada halüsinasyon: Bir nedeni olmadan ağızda oluşan ve genelde hoş olmayan bir tatları hisetme olarak görülür.  Bu halüsinasyonlar çoğunlukla asitik, metalik ve acı gibi tatlar hissedileblinir. Bu halüsinasyon çeşidi epilepsi veya şizofreni belirtisi olabilir.

Halüsinasyon Nedir, Neden Görülür, Tedavisi Nasıl Yapılır? 4

Somatik halüsinasyon:  Vücutta değişik bölgelerde ve iç organlarda oluşabilen nedensiz ağrı ve yanmalar şeklindedir. Hasta vücudunu ele geçirmeye çalışan böcekler yılanlar olduğunu düşünür ve hisseder.

Halüsinasyon Neden Görülür?

Halüsinasyon görme mekanizmasının nasıl çalıştığının anlaşılmasında birçok eksik noktalar olsa da sebepleri konusunda ciddi bulgular vardır. Beyinde değişik nedenlerle oluşan hasarlarda, yüksek oranda alkol tüketiminde, madde bağımlılığında, menenjit denilen beyin iltihabı ve tifo gibi hastalıklarda oluşan etkiler halüsinasyon görmede ciddi etkenlerdir. Benzer şekilde yüksek ateşle seyreden hastalıklarda ve bazı aşırı doz ilaç kullanımlarında geçici veya kalıcı olarak halüsinasyon görmeye neden olabilmektedir.

Halüsinojenler olarak adlandırılan bazı etken maddeler de halüsinasyonlar görmeye sebep olmaktadır. Bu halüsinojen maddelere örnek olarak meskalin, psilosibin, psilobin, salvinorum, dimetil triptamin (DMT), liserjik asit amin (LSA) ve liserjik asit dietilamid yani LSD verilebilir.

Ruh hastalıkları da halüsinasyon görmek çok etkili olmaktadır.  En başta psikozlar, psikonevrozlar  ve şizofreni gibi ruh hastalıklarında halüsinasyonlar sıkça ve hatta sürekli o görülmektedir.

Halüsinasyon Nedir, Neden Görülür, Tedavisi Nasıl Yapılır? 5

Alzheimer Hastaları Halüsinasyon Görür Mü?

Alzheimer ve Parkinson hastalığı olan kişilerdeki belirtilere sahip olan kişilerde oluşan beyin hasarları ve Lewy cisimcikli demansı vardır ve bu halüsinasyon nedenlerinden biridir. Sıkça oluşabileceği gibi arada bir de olabilir. Bazen geçici dönemlerde oluşur ama rahatsız edici bir şekilde sürekli de olabilmektedir.  Enfeksiyon gibi fiziksel durumu etkileyecek hastalıklardan dolayı bu tür halüsinasyonlar görülebilir.

Alzheimer hastalığı ilerledikçe kişilerde halüsinasyon görmek artabilir. Hastalara sen hayal görüyorsun şeklide olumsuz yaklaşımların hemen hiç faydası olmamaktadır. Hasta halüsinasyon değil gerçekleri gördüğünü zannetmektedir.

Ayrıca hastaya eşlik etmek yani bende dediklerini görüyor hissediyorum bir diğer hatalı davranış olacaktır. Doğrusu sabır göstermek ve nötr bir tavır almaktan geçer. Hastayı dinlemek ve kendisine karşı sakin davranmak işin anahtarı gibidir.

Basit ve tekil halüsinasyonlar ciddi bir sorun yaratmayabilir ama sürekli ve ileri derece halüsinasyonlarda artık bir hastalık nedeni veya hastalığın bir parçası haline gelebilir. Halüsinasyon görme tedavi edilebilen bir sorundur. Ancak hasta bunu tek başına beceremez. Bu tedavi mutlaka uzman bir doktor eşliğinde ve ailesi, yakınları ve arkadaşları tarafından desteklenmeden halledilemez.

Halüsinasyon Nedir, Neden Görülür, Tedavisi Nasıl Yapılır? 6

Halüsinasyon rahatsızlıklarında doktora erken başvurmak tedavinin kısa sürmesi açısından oldukça önem taşır. Bu nedenle kişinin halüsinasyon görmeleri belirlenince en kısa sürede doktora başvurulması gerekir

Tedavi için öncelikle halüsinasyona neden olan şeyi bulması gerekir. Bunların tanısı için halüsinasyonun fiziksel bir nedene bağlı olup olmadığını anlamak amacı ile tam bir sağlık taraması yapılmalıdır. Çünkü beyni etkileyen herhangi bir fizyolojik hastalık görsel-işitsel halüsinasyon görmemize sebep olabilir. Hastalığın beyinde olması şart değildir, akciğer, karaciğer ya da benzeri başka bir organdaki hastalıklar halüsinasyonları tetikliyor olabilir.

Fiziksel hastalıklar veya kimyasalların elenmesinden sonra hastanın kendisi ve yakınları ile yapılan konuşmalar ile kişinin halüsinasyon görmesinin altında yatan durumlar tespit edilir.  Yapılacak tedavi, şizofreni veya Alzheimer hastalığı için ilaç tedavisinden, tümörler için cerrahi operasyon veya radyasyon tedavisine kadar çeşitlilik gösterebilir.

Halüsinasyon tedavisinde ilaçlar çok etkili bir şekilde kullanılmaktadır.  Tespitleri yapan doktorun tespitleri doğrultusunda gerekli ilaçlara başlanır. Bu aşamadan sonra halüsinasyon rahatsızlığı olan kişilere yakın çevrenin desteği oldukça önem kazanır.

Halüsinasyon Nedir, Neden Görülür, Tedavisi Nasıl Yapılır? 7

Sabır ve anlayışlı olmak hastaya yardım etmenin ilk ve en önemli adımıdır. Halüsinasyon gören kişiye atıyorsun ve gördüklerin doğru değil, kafandan uyduruyorsun şeyler söyleyerek olan bir yaklaşım hastayı daha çok sinirlendirecektir ve tedaviden gittikçe uzaklaşacaktır.

Kaynak: http://www.pufnoktalari.net/halusinasyon-nedir-neden-gorulur-tedavisi-nasil-yapilir/