Safra Kesesi Hastalıkları

Karaciğerin sağ alt kısmında bulunan ve karaciğerden gelen safra salgısını depolayarak gerekli zamanlarda ince bağırsağa boşaltan safra kesesinde bazı nedenlerden dolayı işler bozulabilir, aksayabilir, tıkanabilir. Safra kesesi hastalıkları denildiğinde her ne kadar en bilineni ve yaygını taş oluşumu olsa da, daha farklı safra kesesi rahatsızlıkları da vardır.

Bu hastalıklar hangileridir, safra kesesi hastalıkları belirtileri nelerdir sorularının cevaplarını yazımızın devamında bulabilirsiniz.

Safra kesesi taşları en sık görülen safra kesesi hastalıklarındandır. Safra taşları, içeriklerine göre kolesterol taşları ve bilirubin taşları olarak ikiye ayrılır. En sık görüleni kolesterol taşlarıdır. İlerleyen yaşlarda görülme olasılığı ve kadınlarda ortaya çıkma olasılığı daha yüksektir.

Safra kesesi taşlarının verdiği en yaygın belirti ve hissettirdiği en bilinen şikayet karın ağrısıdır. Karnın üst kısmında başlayan ağrı, sırt bölgesine doğru yayılma gösterir. Ağrı kimi ez gider gelir, kimi kez de –özellikle iltihaplı durumlarda- şiddetli ve süreklidir. Ağrıya çoğu kez bulantı, kusma; safra yolunda tıkanıklık oluşursa sarılık ve iltihap olursa ateş gibi şikayetler de eşlik eder.

Safra kesesinde taş oluşumundan şüphelenilen kişilerde en belirgin ve sağlıklı tanıyı karın ultrasonografisi verir. Tıkanma sarılığı yapan taş problemlerinde ise MR/MRCP ve ERCP tetkikleri de yapılabilmektedir.

Safra kesesi taşları sessiz de kalabilir, bazı olumsuz durumlara ve sonuçlara da zemin hazırlayabilir. Safra kesesi taşlarının sebep olabileceği komplikasyonları şöyle sıralayabiliriz:

Safra Kesesi Hastalıkları 1

  • Safra kesesi iltihaplanması (Akut kolesistit)
  • Safra kesesinin iltihap nedeniyle delinmesi (Safra kesesi perforasyonu)
  • Tıkanma sarılığı: safra kesesinde oluşan taşlar ana kanala gelerek tıkanmaya sebep olabilir yahut daha büyük safra kesesi taşları ana kanala dışarıdan baskı yapabilir.
  • Pankreasın akut iltihabı (Akut pankreatit) Safra kesesi taşlarındaki en istenmeyen ve korku veren durumlardan birisidir. Şiddetli seyir izleyen akut pankreatitte ölüme kadar varabilen neticeler görülebilmektedir. Türkiye’de akut pankreatitin en  yaygın sebebi safra taşları olarak gösterilmektedir.
  • Safra kesesi kanseri: safra kesesi taşlarının kanser riski oluşturabildiği de bilinen bir gerçektir.
  • Bu tür sağlık problemlerine sebep olmuş safra kesesi taşlarının en iyi tedavisi kolesistektomi, yani safra kesesinin cerrahi yöntemle alınmasıdır. Kolesistektomi, laparoskopik yöntemle gerçekleştirilmektedir.

Safra kesesi hastalıkları içinde pek belirti vermeyen ve şikayete de sebep olmayan safra kesesi taşlarına sessiz safra kesesi taşları denmektedir. Sessiz safra kesesi taşlarında tedavi süreci biraz tartışmalıdır. Zira bu taşların çok sık görülmesi ve kolay ameliyat edilebilmesi, taşların alınmadan da takip edilebilecekleri görüşünü ortaya çıkarmıştır.

Safra Kesesi Hastalıkları 2

Ama safra taşları, akut pankreatit yani pankreas iltihabı, safra kesesi kanseri, tıkanma sarılığı, safra kesesi perforasyonu yani delinmesi gibi çok daha ağır, ciddi ve hatta ölümcül komplikasyonlara da sebep olabilmektedir. Sessiz taşların akıbetinin ne olacağı hususunda kararı hekim ve hasta birlikte vermeli, hekim safra kesesi alınmayıp takip edilecekse bunun tüm risklerini hastaya anlatmalıdır.

Safra Kesesi Kanser 

Safra kesesine sebep olan etmenler tam olarak bilinmese de, uzun süredir safra kesesinde kalmış taşların lezyona sebebiyet vererek kanseri oluşturduğu düşünülmektedir. Safra kesesi kanserlerinin büyük bir oranında safrada taş bulunduğu görülmüştür.  Yapılan araştırmalar ışığında denilebilir ki, safra kesesinde yer alan 3 cm’den büyük taşlar, polipler ve daha farklı sorunların kansere zemin hazırladığı ortaya çıkarılmıştır.

Peki safra kesesi nasıl ve hangi belirtileri verir, safra kesesi kanseri belirtileri nelerdir bir bakalım.

Belirtiler daha evvel geçirilmiş safra kesesi hastalığına bağlı belirtilerdir. Safra kesesi iltihabı ve bununla ilintili şikayetler görülür. Bulantı, kusma, iştahsızlık ve buna bağlı kilo kaybı görülebilir. Karnın sağ üst kısmında görülen ve sırta doğru yayılan ağrı, özellikle de geceleri daha artıyorsa dikkate alınmalıdır. Daha da ilerleyen vakalarda koyu renk idrar ve açık renk dışkılama görülebilmektedir.

Safra Kesesi Kanser

Hastaların çoğu sarılık belirtisi ile hekime başvurduklarında safra kesesi kanseri olduklarını öğrenebilmektedirler. Oysa sarılığın kendi başına bir hastalık olmadığı, başka bir rahatsızlığın belirtisi ve sinyali olduğu bilinmelidir.

Safra kesesi kanserinin erken evresinde tipik safra kesesi iltihabı belirtileri ve şikayetleri görülür. Hastaların bir kısmı karnı sağ üst tarafında belirgin bir ağrı hissettiklerini söyler. Bazı hastalarda ise ateş, bölgesel ağrı, hassasiyet, akut safra iltihabı, lökositoz yani akyuvar artışı görülebilmektedir.

Yapılan tahlillerde hastada bilirubinin yüksek çıktığı görülebilir. Bilgisayarlı tomografi kesin teşhiste önemli bir adımdır. Ultrasonografi de yine kesin tanıda önemli rol oynar. Bu tetkik ve tanılarla safra kesesin de kalınlaşma, taş ve tümör oluşumları tespit edilebilir. Tüm bu tetkiklere rağmen kesin teşhis oranı yaklaşık %5’tir. Kesin teşhis, operasyon sonrası alınan parçanın patolojik incelemesi ile konulur.

Gelelim safra kesesi kanserinin tedavisine.

Safra Kesesi Kanser 1

Safra kesesi kanseri vakalarının az bir oranında tümörler kese içinde kalmaktadır. Çoğunlukla kesin çözüm için çevredeki lenf nodülleri ve safra kesesi yatağının alınması gerekir. Kemoterapi ve radyoterapi tedavilerinin faydası ve etkinliğinin oldukça az olduğu belirtilmiştir.

Safra Kesesi Hastalıkları Belirtileri

Safra kesesi hastalıkları belirtileri yaygın olarak ağrı ve hazımsızlıktır. Bunun dışında sindirime yardımcı olan safranın eksikliğinden ötürü hastalarda kabızlık veya tam tersi ishal şikayetleri gözlemlenebilir. Bunların yanı sıra, dışkıda renk değişimi, göz aklarında sarı lekeler, ciltte beyaz ve sarı lekeler, omuzun alt bölgesinde ağrı, karın ağrısı, yemek sonralarında mide bulantısı ve geceleri de nükseden karın ağrısı şikayetleri sayılabilir.

Safra Kesesi Hastalıkları Belirtileri

Tüm bunların üzerine safra kesesi tedavisi konusuna geldiğimizde, hastalığın çeşidine, evresine ve seyrine göre hekim en uygun tedaviyi uygulayacaktır.

  • Tedavide tanı koyma aşamasında en çok ultrasonografiden faydalanılmaktadır.
  • Cerrahi uygulamalarda ise sadece safra kesesindeki taşların alınması değil safra kesesinin tümden alınması uygun görülüyor.
  • Hiç belirti vermemiş ve tesadüfen belirlenmiş taşlarda ise izleme yolu tercih edilebiliyor.
  • Safra kesesi alınacaksa laparoskopik kolesistektomi, yani kapalı ameliyat tekniği tercih ediliyor.

Kaynak: http://www.pufnoktalari.net/safra-kesesi-hastaliklari/