Safran Çiçeği Nerede Yetişir, Faydaları Nelerdir?

Safran çiçeği süsengiller ailesine ilişik olan bir nebat türüdür.  Sonbahar ayında Çiçek açmaya adım atar. Averaj 20-30 santimetre kadar uzarlar. Yaprakları şerit şeklinde çiçekleri ise mor ve üç tepelidir. Bu nebat Türkiye de Safranbolu ilçesinde yetiştirilmektedir.

Safran Çiçeği Nerede Yetişir, Faydaları Nelerdir? 1

Dünyanın en pahalı baharatları içinde yer verilmiştir. Yarım kilo safran 80.000 çiçekten meydana getirilebilir. Safran baharatının samana benzeyen bir kokusu ve çok etkili bir tadı vardır. Sebebi ise içinde bulundurduğu pikrokrosin ve safranal kimyasallardır.

Safranın içinde 150’den fazla uçucu ve aroma taşıyan bileşik ihtiva etmektedir. Bu şekil şeylerin çoğu aralarında zeaksantin, likopen, ve değişik α- ve β-karoten de bulunan karotenoidlerdir. Safran altın sarısı ya da turuncu rengini α-krosinden meydana gelmektedir. Kurutulmuş safran yaprakları ve tozu özellikle pH değişmelerine karşı çok hassastır. Güneş ışığı ile oksitlendirici etmenlerin etkisiyle kimyasal olarak derhal parçalanır.

Hava ile teması engellemek için hava geçirmez kaplarda saklanmalıdır. Safran ısıya karşı biraz daha dayanıklıdır. Çok pahalı olduğundan kimi süre yerine zerdeçal kullanılır. Gün içerisinde tüketimi ne olursa olsun 1 gramdan azca olmalıdır.

Değişik aroması olduğundan Arap, Orta Asya, Avrupa, Hint, İran, İtalya, Çin, Japonya, Fas ve İspanya mutfaklarında oldukça yaygın olarak kullanılır. Safran özellikle Çin ve Hindistan’da kumaş boyası olarak ve parfümeride kullanılır. Safran üretiminin çoğu batıda Akdeniz’den doğuda Keşmir’e kadar uzanan bir kuşakta yapılır.

Safran Çiçeği Nerede Yetişir, Faydaları Nelerdir? 2

Dünya çapındaki safran üretimi senelik 300 ton kadardır. Sırayla İran, İspanya, Hindistan, Yunanistan, Azerbaycan, Fas ve İtalya önemli ölçüde safran ürete ülkelerdir.

İçerisine katıldığı yiyeceklere de altın sarısı bir renk oluşturur. Bu özellikleri yardımıyla safran çiçeği bitkisi dünya üzerinde çok tercih edilen bir baharattır. Bu şekil şeylerin yanı sıra tıpta da kullanılmaktadır. Safran bitkisi bir kültür bitkisidir. Sonbahar aylarında çiçeklerini açar. Kısır oldukları için bitkinin mor çiçekleri üretici tohum vermez bundan dolayı çiçeğin üretilebilmesi insana bağlıdır.

Yaz aylarını uykuda geçirmelerinden daha sonra topraktan çıkıp 40 santimetre kadar gelişen 5-11 tane içinde dik ve dar yeşil yapraklar meydana getirirler.  Güz aylarında ise mor tomurcuklar oluşmaya adım atar.  Ekim ayının gelmesiyle tüm çiçekli bitkiler tohumlarını verdikten hemen sonrasında mor ve parlak renkte çiçeklerini meydana getiriler. Çiçek açtığı esnada nebat bir tek 30 santimetre boyundadır. Tüm çiçeklerinin uç kısmın da erkeklik organı vardır.

Safran çiçeği bitkisi kuru ve sıcak yaz rüzgârlarının meydana geldiği yarı kurak olan iklimlerde büyümelerini gerçekleştirebilirler.  Nebat soğuğa ve kısa süreli olarak kar altında kalmaya da dayanıklı bir bitkidir.  Bitkinin çiçek vermesinden önce yağan yağmur safran mahsulünün artışına niçin olur.  Safran bitkisi güçlü ve direk gelen güneş ışığını severler,  gölgeye maruz kalmaktan ise hiç hoşlanmazlar.

Safran Çiçeği Nerede Yetişir, Faydaları Nelerdir? 3

Safran Çiçeği Faydaları Nelerdir?

Safran çiçeğinin faydaları, tahmin edilenden çok daha fazladır. Bu sebeple de her geçen gün çok daha fazla sayıda kişi, bu bitkiyi kullanmaya devam etmektedir. İştahı açar, yiyecek yiyemeyen kişilerde destek verir. Tane sancısı çeken hanımefendilerin ağrılarını kesmekten kullanılır. Rahmi uyararak ve tane gecikmelerinde de kullanılır. Regli düzenleyeceği için hamile hanımefendilerin kullanılması önerilmez.

Kokusu rahatlatıcı bir his verir. Gribal enfeksiyonlara da yararlıdır. Çok tüketildiği takdirde zararlı neticeler doğurabilir. Çok fazla tüketilmesi önerilmez. Safran bitkisinin faydaları saymakla bitmez. Bir türlü geçmeyen öksürüklere de birebirdir. Hafızayı kuvvetlendirir. Anti-depresan özelliği taşır. Seratonin düzeyini etkilediği düşünülmektedir.

Safranın hafifçe derecedeki depresyonlarda etkili olduğu bilinmektedir. Meydana getirilen araştırmalarda safran kullanan hastaların depresyona bağlı çeşitli emareleri daha bayağı atlattığı belirlenmiştir. Ek olarak tane devri öncesinde görülen çeşitli ruhsal problemleri hafiflettiği de tespit edilmiştir.

Safran, antioksidan tesiri göstererek tansiyon düşürülmesinde etkilidir. İnsanlar üzerinde hemen derhal araştırma yapılmamıştır ama hayvanlarda kolesterol üzerinde etkisine dair bir araştırma mevcuttur ve safranın tesiri tespit edilmiştir.

Safran Çiçeği Nerede Yetişir, Faydaları Nelerdir? 4

Kanser tedavilerinde sağlıklı hücre gelişimini etkilediği için iyileşmeyi hızlandırıcı tesiri vardır. Bu mevzu üzerine araştırmalar devam etmektedir fakat kati olarak bir sonuca ulaşılmış değildir. Bir tek altını çizmemiz gerekir ki, safranın kanser hastalığı üzerindeki olumlu yönde neticeleri ümit vericidir.

Safran, araştırmalar dâhilinde retinaya olan kan akışının artmasını sağlaması yönüyle bilinmektedir. Retina hasarı, yaşa bağlı makula dejenerasyonu gibi hastalıkların tedavisinde kullanılması uygun bulunmuştur. Cilt üzerinde görülen sedef hastalığının tedavisi için kullanılmaktadır. Saf ve organik safranın ağrı dindirici ve irin önleyici tesiri bulunmaktadır.

Safranın hem faydaları bununla birlikte yan tesirleri mevzusunda meydana getirilen araştırmalar şuan için yetersizdir. Bir tek meydana getirilen çalışmalara bakılırsa gebelik döneminde tüketilen safran çayının, rahimde kanamalara sebep olduğu şeklinde bilgiler elde edilmiştir. Bundan dolayı hamilelik ve emzirme dönemlerinde tüketilmesi ne olursa olsun yasaktır.

Ek olarak kullandığınız tertipli ilaçlar ve malum bir hastalığınız var ise safran çayı tüketmeden önce ne olursa olsun doktorunuza danışmalısınız. Safrana olan alerji durumu nadiren görülse de dikkate alınması gerekir. En küçük bir emarede ne olursa olsun doktora danışmalısınız.

Safran Çiçeği Nerede Yetişir, Faydaları Nelerdir? 5

Safran Çiçeği Nerede Yetişir?

Safranın iklim isteği asmaya benzerlik gösterir ve rüzgâra karşı korunmuş cenup yamaçlarda iyi yetişir. Yaz kuraklıklarına ve soğanlarmış olur dona dayanıklıdır. Bu devredeki yağışlar ürünün standardını önemli ölçüde düşürür. Çiçekler dona çok hassastır. Safran kumlu, gevşek, taşsız ve iyi drenajlı toprakları sever. Senelik dekar başına verimi 300 ile 700 gramdır.

Üç senenin sonucunda 300-1200 kilo soğan elde edilir. Bu ürünler de başka tarlaların tesisinde kullanılır. Bitkinin kullanılan kısmı elle kopartılarak toplanır. Ayrılan stigmalar (dişicik başı), ince bir katman halinde bir elek üzerine konur ve hafifçe yaşam ateşi üzerinde kurutulur.

Safran Çiçeği Tohumu Nereden Alınır?

Safran çiçeği yetiştiriciliği yapmak isteyen kişiler için aktarlarda ya da çiçekçilerde birbirinden farklı ebatlarda safran çiçeği tohumu bulunmaktadır. Bu konuda kişilerin, safran tohumunun yetişebilmesi için gerekli iklim ve toprak koşullarını yerine getirmesi gerekmektedir. Aksi takdirde bu çiçeğin üretiminin yapılması imkânsız bir hale gelebilmektedir.

Safran Çiçeği Nerede Yetişir, Faydaları Nelerdir? 6

Safran Çiçeği Nerelerde Kullanılır?

Safranı toz halinde yemeklerde kullanabilirsiniz fakat çay olarak tüketmeniz de mümkündür. Arkasından safranı koyduğunuz bardak içine sıcak suyu ilave edin. Ortaya çıkan bu suyun rengi ise genellikle amber rengine yakın bir renkte olmaktadır.  Bu süre çoğu zaman 5 dakika alır. Safran çayı içine çubuk tarçın kullanabilirsiniz. İçerken zorlanmamak için ise içerisine bal ya da tarçın ilave edilebilir. Bütün bunların yanı sıra safran çiçeği kolonyası olarak da piyasada bulunmaya devam etmektedir.

Safran, son derece faydalı olmasına karşın oldukça pahalı da olan bir bitkidir. 1 kilogram kadar safranın fiyatı, 45 bin TL olacak şekilde satışa sunulmaktadır.

Safran Çiçeği Nerede Yetişir, Faydaları Nelerdir? 7

Çok pahalı olmasının sebebi ile kişiler safran almak istedikleri zaman gram halinde almayı tercih etmektedir. Bütün bunların yanı sıra, yine çok pahalı olması sebebi ile oldukça fazla sayıda kişi safran yetiştiriciliği yapmaya ve dolayısıyla satışını yapmaya da devam etmektedir.

Kaynak: http://www.pufnoktalari.net/safran-cicegi-nerede-yetisir-faydalari-nelerdir/