Soy Ağacı Nedir? Nasıl Çıkarılır ve Yapılır?

Nüfus müdürlüklerinden alınan soy ağacı sayesinde, bütün ailenin, hem de sülalenin kaç şahıs bulunduğu, kimin kimle evli bulunduğu, çocukları vs. her türlü bilgiye ulaşılabilir.

Peki, nedir bu soy ağacı bulma, nasıl yapılır, nereden alınır, soy ağacında kimler bulunur? Şimdi gelin bu soruların yanıtlarını hep beraber öğrenelim.

Soy Ağacı Nedir? Nasıl Çıkarılır ve Yapılır?

Soy Ağacı Nedir?

Soy ağacı araştırma zor bir olaydır. Bir aileye ya da sülaleye mensup olan şahısları gösteren bir cetveldir. Soy ağacı tam olarak bir sülalenin bütün detaylarını ortaya koyabilir. İyi bir araştırma sonucunda tamamen ortaya çıkabilen gen haritasının da tam bir karşılığı olarak gözünüzün önüne çıkacaktır.

Cetvelin oluşum sırasında dikkat edilmesi gereken bütün detayları devletler rahat bir şekilde yaparak sizlerin soy ağacını tamamen ortaya çıkarmaktadır. Sizlerde rahat bir şekilde bu bilgilere erişebilirsiniz. Bu cetvel karışık bir düzende değil, belirli bir düzene göre hazırlanır.

Düzen burada çok önemli bir detaydır. Adından da anlaşılacağı gibi soy ve ağaç kelimelerinin bir araya getirilmesiyle meydana gelen bir kavram olan soy ağacı, geçmişten şu vakitte kadar doğru gelen aile bireylerini sıralamaktadır. Soy ağacının diğer bir ismi de şecere olmaktadır.

Bir ağacı düşünelim. Nasıl ki evvelce kök, sonra gövde, dallar ve yaprakları oluşuyorsa, soy ağacında da mantık aynıdır. Yani bir soy ağacını, gerçek bir ağaç olarak düşünürsek; kökü dedemiz ve ninemiz, gövdeyi anne ve babalarımız, dalları biz, yaprakları ise bizim çocuklarımız oluşturur.

Soy Ağacı Nedir? Nasıl Çıkarılır ve Yapılır? 1

Soy ağacında genel olarak gençler en altta, büyükler ise üst sıralarda yer alır. Bu tip soy ağaçları alttan yukarı doğru daralarak gider. Eğer en ihtiyar bireyi en alta koyar ve yukarı doğru yeni bireyleri yerleştirirseniz, bu kez de alttan üste doğru genişleyen bir soy ağacınız olacaktır.

Soy Ağacı Nasıl Yapılır (Nasıl Hazırlanır)?

Şimdi nüfus müdürlüklerinden ya da internetten yardım almadan, kendi imkanlarımızla soy ağacı nasıl çıkarılır buna bakalım. Soy ağacı çıkarmak için yapılması gereken ilk iş, ailede yaşamakta olan en yaşlı kişiyi bulmak. Yanınıza kesinlikle söylediklerini not etmek amacıyla kağıt-kalem ya da bir ses kaydı almanız gerekiyor. Muhtemelen size net bulgular vermeyecek, ailenizdeki bireylerin takma adlarından, hangi yörede yaşadığından, mesleğinden filan bahsedecektir.

Bunun dışında sorduğunuz şahısları tanımlarken; erik süreyi doğdu, filanca askerdeyken öldü, Fransızlarla beraber yaşıyorken, verem salgını varken gibi ifadeler kullanırlar.

Ailedeki en ihtiyar kişi ile buluştunuz, uzun uzun sohbetler ettiniz, size lazım olan anahtar kelimeleri not ettiniz. Şimdi tetkik adımına geçiyoruz. Bunun amacıyla bulduğunuz bütün isimleri, doğum tarihlerine göre sıralayın. Nüfus müdürlüklerinden ve arşivlerden de yardım almanız gerekiyor ama bu işler Resmi kurumlarla bulunduğu amacıyla, her dilediğiniz evraka varmanıza izin verilmeyecektir.

Soy Ağacı Nedir? Nasıl Çıkarılır ve Yapılır? 2

Gerekli isimlere ulaştıktan ve doğruluğuna emin olduktan sonra, en alt sıraya yeni kuşak bireyleri aratarak cetveli oluşturmaya başlıyorsunuz. Aşağıdan yukarı doğru hazırlayacağınız cetvel, en gençten en ihtiyara doğru olmalıdır. Ağacınız ise üstlere doğru daralacak ve tek bir noktada, yani ailenin en eski atasında bitecektir.

Soy Ağacı Nasıl Çıkarılır?

Fakat altını çizerek belirtelim ki, soy ağacı yalnızca alt ve üst soyadlarına ulaşmakla sınırlıdır. İlgili kanunda husus şu şekilde belirtilmiştir:

Fakat nüfus cüzdanınızda yazan sıra numarası sizin ailenizin kaç bireyden oluştuğu ile alakalı ipucu verir. Örnek olarak vereceksek benim kimliğimde yazan sıra numarası 39, çok da kalabalık bir aileye sahip olmadığımı işaret ediyor bu. Bu sayı ne kadar büyükse, aileniz de o denli kalabalık manasına gelir. Soy ağacı çıkarma bu denli detaylı bir iş olarak karşımıza çıkmaktadır.

Soy Ağacının Tarihçesi

Soy ağacı kavramının zenginliği çok eski çağlara kadar dayanmaktadır. Hristiyanların kutsal kitaplarından biri olan Yeşaya kitabında, İsa peygamberin soyu anlatılırken ağaç sözcüğü kullanılmıştır. Tarihte tanınan en eski soy ağacı ise; Konfüçyüs’e ait olan, 80 nesli amacı ile alan ağaçtır. Bu soy ağacı tam 450 dalı ve 2 milyon bireyi içermektedir.

Soy Ağacı Nedir? Nasıl Çıkarılır ve Yapılır? 4

Osmanlı döneminde mevcuttur. O dönemlerde hanedan üyeleri ya da mühim şahıslar silsilename adı verilen kayıtlara geçiyordu. Günümüzde de gerçekte hal buna çok benzer. Eğer çok ünlü ve mühim biri değilseniz, soy ağacına ulaşmak talebinizde yalnızca 3-4 kuşak geriye gidebiliyorsunuz

Soy Ağacınızı merak ediyorsunuz fakat soy ağacına nasıl bakacağım diye merak etmektesiniz. İnsanlar hayatları süresince bir arayış ortamında oldular. İsmini verdikleri ve hayatları süresince çıktıkları bu yolda hem kendilerini hem de ataları aradılar ve geçmişlerini öğrenme talebi her geride bıraktığımız gün arttı. Sonunda bununla alakalı incelemelere yöneldiler. Bu satırları okuduğuna göre bundan sonra sende

Soy ağacınızı hazırlamanız amacıyla atmanız gereken adımlar şunlardır:

Soy Ağacınızı çıkartmak istiyorsanız başvurabileceğiniz en mühim kaynak, ailenizin en ihtiyar şahıstır. Onun anlattıklarını bir kıyıya makalen hem de ses ve görüntü kaydı yapın. Farklı vakitlerde aynı şeyleri bir daha problem bazı durumlarda unuttukları ya da karıştırdıkları şeyleri bu sayede düzeltebilirsiniz.

Soy Ağacı Nedir? Nasıl Çıkarılır ve Yapılır? 5

Anlattıklarından anahtar kelimeleri belirleyin. Bu anahtar kelimeler size yol gösterecektir. Ailenize verilen lakaplar en mühim anahtar kelimenizdir. Aile lakabınız bazı durumlarda direk soyunuzun hangi boya dayandığını verisini bile verebilir. Örnek verecek olursak dedenizden nereli olduğunuzu öğrenip ve aile lakabı olarak da lakabınızın köpekli olduğunu öğrenmiş bulunursunuz. Köpekli, Avşar Türklerinin alt boylarından birisidir. Yani bu durumda siz Avşar Türklerinin Köpekli obasındansınız.

  • Şimdi en eski Tapular, senetler, bağış makbuzları, mektuplar, mezar taşları kısaca ailenize ait makaleli ne varsa hepsi sizin tarafınızdan okunmayı bekliyor.
  • Şimdi sıradaki adımımız; tarihçiler doğrulusunda hazırlanan akademik kitaplara göz atmaktır.
  • Soy ağacınız amacıyla sondan bir evvelki adımınız; Osmanlı ve Cumhuriyet vakitlerin de Nüfus sayımı, vergi, tapu vb. gibi kayıtların tutulduğu defterlere ulaşıp soy ağacınızla alakalı verilere edinmektir. Eğer Osmanlı Türkçesi’ni biliyorsanız arşive girip kayıtlar üstünde çalışabilirsiniz.

    Soy Ağacı Nedir? Nasıl Çıkarılır ve Yapılır? 6

    Bulunmuş olduğunuz il veya ilçedeki Nüfus Müdürlüğü’ne giderek soy ağacınızı çıkarmak istediğinizi bildirim yaparak bildirmeniz gerekir. Muhtemelen görevli memurlar size dilediğiniz belgelerin verilmesinin yasak bulunduğunu ama mahkemeye başvurup dilediğiniz belgeleri alabileceğinizi söyleyeceklerdir.

    Bu satırların yazarı 2004 senesinde istediği soy ağacı belgelerini Nüfus Müdürlüğü’nden almıştı. O tarihte bu tür bir yasak söz hususu değildi ve isteyen herkes soy ağacını çıkartabiliyordu. Daha ileri tarihlerde bu belgelerin direkt olarak verilmesi yasaklanmış ama mahkeme yoluyla, mahkeme dairelerinin izin vermesi halinde ailenizin soy ağacı belgelerinin tarafınıza verileceği bildirilmiştir.

    Soy ağacınızı takip ederek nereden geldiğiniz ve soyunuzun kim olduğunu rahatça bulmuş olursunuz. Şu an kullanmış olduğumuz nüfus cüzdanlarımızda yazılmış olan sıra numarası bizim ailemizin kaç kişiden oluştuğunu yazmaktadır. Örnek olarak aile sıra numarası 14 olan bir kişinin ailesi kalabalık bir aile olmadığını gösterir. Soy ağacı öğrenme bu şekilde gerçekleşir.

    Kaynak: http://www.pufnoktalari.net/soy-agaci-nedir-nasil-cikarilir-ve-yapilir/