Trombosit Nedir?

Trombosit nedir, kanama esnasında kanda pıhtılaşma sağlayan hücre parçalarına trombosit denilir. Trombosit ne demek sorusuna daha kapsamlı yanıt vermek için devam edelim. Trombosit oranı düşük olduğunda kanama daha fazla olurken ve kanamayı kontrol altına almak zorlaşırken, yüksek orandaki trombosit de damarlarda kanın pıhtılaşmasını hızlandırmaktadır. Trombositlerin yaşam vadeleri 8 ila 10 gün arasında değişir. Yetişkin ve sağlıklı bir kişide 150 bin ila 400 bin arasında trombosit hücresi bulunur.

Trombosit Nedir?

Trombositin çoğalmasını kontrol eden organ karaciğerdir. Trombositin vazife süresi dolduğunda dalak tarafından parçalanır ve ayrıştırılır. Dalak herhangi bir sebepten ötürü zarar gördüğünde yahut alındığında trombosit seviyesi yükselir ve damarlarda kan pıhtılaşması hızlanır.

Dalak normalden fazla çalıştığında da trombositi fazlaca işler ve daha fazla miktarda trombositi dışarı atar. Görüldüğü üzre trombositin vücut için hayati bir önemi vardır. Trombositler kemik iliğindeki megakaryosit  adlı hücreler tarafından üretilir. İlikteki her megakaryosit çok sayıda trombosit üretir.

Trombosit Düşüklüğü

Kanda bulunan trombosit 150 bin değerinin altında olduğunda kanda trombosit düşüklüğünden bahsedilir. Buna trombositopeni adı verilir. Bu değer 100 bine düştüğünde kanama riskiyle karşı karşıya kalınır. Hatta herhangi bir darbe olmaksızın kendi kendine kanamalar başlar. Bu kanamalar yoğun olarak ciltte, diş etlerinde ve burunda görülür.

Bunun dışında morarma, ciltte döküntü ve kırmızı tonda lekelenmeler oluşur. Kemik iliğinde trombositleri yapan hücrelerdeki zayıflık ve kalite anlamındaki yetersizlik doğuşta gelen bir durumdur. Trombosit sayısı doğuştan düşük olur. Bir de radyoterapi, kemoterapi, kimyasal maddeler ve birtakım enfeksiyonlardan sonra trombosit üretimi yavaşlar yahut tamamen durur. Dalak büyümesi olan kişilerde trombosit üretimi çoğu zaman durur.

Trombosit Nedir? 2

Kanda trombosit eksikliği  ya da düşüklüğü nedenleri arasında dalağın asal fonksiyonlarını yerine getirememesi, kanla ilintili bağışıklık sistemi hastalıkları, kemik iliği ile ilgili rahatsızlıklar, yoğun ve düzenli alkol tüketimi, birtakım ilaçlar ve bakterilerin varlığı sayılabilir.

Trombosit eksikliği belirtileri arasında küçük darbelerde bile ciltte aşırı morarma, idrarda kan, yüzeysel kanamalar, oluşan kanamaların normalden uzun sürmesi ve burun kanamaları sayılabilir. Trombosit düşüklüğü yaraların kanamasının normalden daha uzun sürmesine ve daha kötüsü kanın pıhtılaşmasının gecikmesine sebep olur.

Gebelik sürecinde olan kadınlarda kanda trombosit seviyeleri düşük çıkabilir. Alkol tüketimi de trombosit üretimini etkiler. Hekim, muayene sırasında trombosit düşüklüğünden şüphelenirse kan sayımı isteyebilir. Kan sayımında kırmızı kan hücrelerine, trombositlere, beyaz kan hücrelerine ve plazma değerlerine bakılır.

Trombosit Nedir? 3

Trombosit eksikliği nedenlerini;

  • Kalıtsal bozukluklar
  • Kan hücrelerinin oksijen temin etmekte yetersiz kalması
  • Sıvı kayıpları
  • Aşırı alkol ve sigara tüketimi
  • Yüksek irtifada yaşamak
  • Dalağın normalden büyük olması
  • Kemik iliğinin doğuştan kırmızı kan hücrelerini üretmede eksik kalması maddeleriyle sıralayabiliriz.

Trombosit Yüksekliği

Trombosit yüksekliği durumunda ise damar içinde bulunan trombosit hücreleri pıhtılaşmaya sebep olarak damarda tıkanıklığa sebep olur. Bu durumda kan, akışkanlığını kaybedeceğinden pıhtının oluşma yerine göre de pek çok sağlık sorunu doğar hatta iş, ölüme kadar varabilecek ciddiyete ulaşır.

Trombosit Nedir? 4

Trombosit hücrelerinin ömrü ortalama 9-10 gün arasıdır. Kanın içindeki trombosit hücreleri dalak yardımıyla parçalandığında yenileri üretilir. Fakat bazen işler karışır ve eski trombosit hücreleri yok edilmeden vücut yenilerini üretir. Bu durumda da trombosit hücrelerinin sayısında artış görülür. Bu da damar içlerinde pıhtı oluşumuna sebep olur. Bu pıhtılar beyne yakın yerlerde ve ana damarlarda oluştuğunda hasta beyin felci geçirir. Bu her ne kadar küçük bir durum gibi görünse de vücudun çalışma sistemi bozulduğunda ciddi durumlar ortaya çıkar.

Trombosit yüksekliğini dengede tutan organ dalaktır. Dalağın alındığı yahut işlevinin bozulduğu durumlarda trombosit hücreleri azalır yahut çoğalır. Her insanda yaklaşık 150 ila 400 arası trombosit bulunur. Bu sayı bebek ve küçük çocuklarda biraz daha artar.

Peki trombosit neden yükselir, trombosit yüksekliği sebepleri nelerdir bir de buna bakalım.

Trombosit Nedir? 5

  • Demir eksikliği
  • Kemik iliği iltihaplanmaları yahut erimeleri
  • Kanser gibi rahatsızlıklarda olduğu gibi kemik iliğinin kırmızı kan hücrelerini fazla sayıda üretmesi
  • Dalağın alınası yahut çalışmaması kandaki trombositlerin yükselmesine neden olur.

Bazı hastalar her gün, gün aşırı, haftada bir yahut daha uzun aralıklarla trombosit almak durumundadır. Bu sebeple belli aralıklarla trombosit vermek ihtiyacı olan kişilerin işini kolaylaştırmak açısından önemlidir. Trombosit vermek kan vermekten farklı değildir. Sadece kanın beyaz kısmı alınmaktadır. Bu tür bir bağış insan hayatı açısından da son derece önemlidir. Üstelik trombosit vermek de bağış yapan kişi için son derece zararsızdır.

Kaynak: http://www.pufnoktalari.net/trombosit-nedir/