Zerdeçal

Zencefilgiller familyasından gelen, yoğun ve parlak sarı renkli; kokusu keskin, tadı kendine has ve faydaları saymakla bitmeyen bir baharat vardır ki adı zerdeçaldir. Zerdeçal bitkisinden elde edilen zerdeçal baharatının günümüz Türk mutfağında çok yaygın biçimde kullanıldığını söyleyemeyiz. Bu ismi duymamış olanlar için köri soslu tavuk yemeğindeki yemeğe o sarı rengini ve belirgin kokusunu veren baharatın özdeşi desek, belki zihinlerde bir tanıdık his uyandırabiliriz. Köri tozunun temel unsurlarından olan zerdeçal gizemli coğrafyalardan, masalsı uzak diyarlardan gelerek ülke mutfağımıza çeşni vermiş bir baharat. Osmanlı döneminde saray mutfaklarında daha fazla kullanılan; et yemeklerine, sebze yemeklerine, pilavlara, salatalara ve çerşit çeşit yemeğe değişik tatlar ve kokular hediye eden zerdeçal, damaklara hitap ederken, sağlığı da koruyor, bedene ve zihine şifa oluyor, gözü gönlü açıyor. Sahiden de sapsarı rengi ve pigmenti güçlü yapısıyla yemekleri, çorbaları sıcacık bir sarıya boyayan zerdeçal, doyurmakla ve damağa hoş aromalar bırakmakla kalmıyor, bedene güç, kudret ve deva veriyor. Bunca bahsetmişken zerdeçal hangi yemeklerde kullanılır diyeniniz çıkabilir. Öyle ya madem bu kadar şifalı ve madem bunca faydasına rağmen çok yaygınlaşmamış bir baharat bu zerdeçal, o halde bakalım hangi yemeklerle hallenir, hangi yemeklere nefaset katar ve zenginlik verir…

Zerdeçali et yemeklerinde rahatlıkla kullanabilir, sebze sotelerine ve toprak kaplarda pişen güveçlere ilave edebilir, nefis tavuk çorbalarına sarımtırak bir renk vermesi için istifade edebilir, salatalarınıza ve hatta şerbetlerinize ekleyerek nefis ve farklı tatlar elde edebilirsiniz. Köri baharatının temel bileşenlerinden olan zerdeçali, sabahları 1 çay kaşığı zencefil ve 1 tatlı kaşığı balla karıştırıp macun yaparak yutabilirsiniz.

Zerdeçal Nerelerde Kullanılır 

Zerdeçalin kök kısmı toz haline getirilerek kullanılır. Hem mutfakta türlü çeşit yemeğin içinde yerini alır, hem de cilt bakımı ve güzellik maskesi yapımında kullanılır. Onu, yemeklere, çorbalara, salatalara ekleyebilir; bitki çayı yapımında kullanabilir, şerbetlere katabilir, süte ilave edebilirsiniz. Kısıra, böreğe, dolmaya ve köfteye de hayli yakışan zerdeçali, aslında damak zevkinize uyacak biçimde ve ölçüde her şekilde kullanabilirsiniz.

Zerdeçalin güzellik anlamında kullanıldığı yerlere bir bakın:

  • Tüy dökmek için
  • Kırışıklıkları önlemek için
  • Cilt rengini açmak ve ciltteki renk farklılıklarını gidermek için
  • Kilo alıp verdikten ve hamilelik sürecinden sonra özellikle karın cildinde meydana gelen çatlakları azaltmak için
  • Cildi parlatmak ve temizlemek için
  • Süt, bal, yoğurt ve domates gibi besinlerle birleştirrrek cilt maskesi yapmak için
  • Cildi temizleyip, arıtmak ve sivilceleri tedavi etmek için kullanılabilir.
  • Zerdeçal Nerelerde Kullanılır

    Peki bunca iyiliğinin yanında, zerdeçal zararları olan bir baharat mıdır diye merak ederseniz eğer hemen söyleyelim ne demişler? Her güzelin bir kusuru vardır elbet. Zerdeçalin de fazla miktarda tüketildiğinde vücutta yan etki göstermesi kaçınılmazdır. Bu sebeple zerdeçal tüketiminde makul ölçüyü aşmamak ve dozunda tüketmek gerekir.

  • Zerdeçal, özellikle keskin baharatlara karşı alerjisi olanlarda kramp ve gaz sancılarına yol açabilir.
  • Fazla tüketildiğinde çarpıntıya sebep olabilir.
  • Yine fazla tüketim sebebiyle mide bulantısı ve kusmaya sebebiyet verebilir.
  • Kanama problemi olan kişilerin zerdeçal tüketiminde dikkatli olmaları gerekir; zira zerdeçalin kan inceltici özelliği vardır. Özellikle operasyon geçirecek ve operasyon geçirmiş kişilerin zerdeçal tüketmemesi tavsiye ediliyor. Aspirin gibi kan sulandırıcı ilaçlarla da kullanılmaması gerekmektedir.

    Zerdeçal Nerelerde Kullanılır  1

  • Zerdeçal her ne kadar şeker hastaları için de faydalı bir baharat olsa da yine de miktarına dikkat ederek tüketilmesi gerekmektedir.
  • Fazla oranda zerdeçal kullanımı kan hücrelerinde hasara yol açacağından makul ölçülerde kullanılmasında fayda vardır.
  • Bunca faydasını saydık döktük peki bu güzelim baharatı nerede bulacaksınız, zerdeçal nerede satılır son olarak da buna değinelim.
  • Zerdeçali hemen hemen her baharatçıda ve aktarda çubuk veya toz halde bulmak mümkündür.
  •  

    Kaynak: http://www.pufnoktalari.net/zerdecal/